Waarom ecologie een onmisbare factor is binnen omgevingsmanagement
Wanneer mensen denken aan omgevingsmanagement, denken ze vaak aan bewonersbrieven, stakeholdergesprekken en vergunningen. Maar bij veel projecten speelt er nog een belangrijke stakeholder: de natuur. Zeker in een stad als Amsterdam, waar groen, water en stedelijke ontwikkeling dicht op elkaar zitten, heeft ecologie vaak een directe invloed op de voorbereiding en uitvoering van projecten.
Als omgevingsmanager voor Asset Water van de gemeente Amsterdam werk ik veel op projecten in het groen en blauw van de stad. Denk aan watergangen, oevers, kades en parken. Techniek, leefomgeving en ecologie komen hier samen. Als omgevingsmanager zorg ik ervoor dat deze verschillende belangen vroegtijdig op tafel komen en met elkaar worden verbonden. Zo beschermen we de natuur, voorkomen we verrassingen tijdens de uitvoering én creëren we draagvlak voor de gekozen aanpak.
Ecologie is daarbij veel meer dan een randvoorwaarde. Beschermde planten- en diersoorten kunnen grote impact hebben op de voorbereiding, planning en uitvoering van een project. Soms mag je alleen in bepaalde periodes werken, soms is aanvullend onderzoek nodig. Om met deze randvoorwaarden een project goed te organiseren, is een zorgvuldige afweging tussen techniek, omgeving en natuur noodzakelijk. Zo voorkom je vertragingen, extra kosten of aanpassingen in de uitvoering.
Bij Asset Water werken we daarom nauw samen met een stedelijk ecoloog en diverse ecologische adviesbureaus. Vanaf de eerste projectfasen brengen we in beeld welke natuurwaarden aanwezig zijn en hoe we hier rekening mee houden. Dit helpt ons om realistisch te plannen, vergunningstrajecten goed voor te bereiden én tijdig maatregelen te treffen wanneer dat nodig is.
Het Vondelpark als voorbeeld
Een mooi voorbeeld hiervan is het Vondelpark. Hier bereiden we baggerwerkzaamheden voor om de waterkwaliteit te verbeteren en het watersysteem gezond te houden. Een belangrijke opgave voor zowel mens als dier. Normaal leggen we vrijkomende bagger tijdelijk op de oever om uit te lekken. In de bagger aanwezige waterdieren kunnen we afvangen en terugplaatsen. In het Vondelpark brengt dit echter nieuwe uitdagingen met zich mee…
Het is één van de drukst bezochte parken van Nederland. Dagelijks gebruiken duizenden bezoekers het park om te wandelen, sporten of recreëren. Langs de watergangen is beperkte ruimte en het tijdelijk opslaan van grote hoeveelheden bagger heeft invloed op de bereikbaarheid en uitstraling van het park. Bovendien kan bagger geurhinder veroorzaken, iets waar bezoekers niet op zitten te wachten!
Zo komen ecologie, techniek en omgevingsmanagement samen. Hoe verbeteren we de waterkwaliteit, beschermen we aanwezige diersoorten én voorkomen we hinder voor bezoekers?
Om de overlast voor bezoekers zoveel mogelijk te beperken, onderzoeken we momenteel een alternatieve werkwijze waarbij de bagger via leidingen uit het park wordt gezogen en pas buiten het park op vrachtwagens wordt geladen. Zo beperken we de inzet van zwaar verkeer in het park en blijft het park tijdens de werkzaamheden beter toegankelijk voor recreanten.
Daarnaast houden we in de planning nadrukkelijk rekening met de aanwezige natuur. Zo leeft in het Vondelpark onder andere de beschermde kroeskarper. Om voldoende leefgebied beschikbaar te houden, kunnen niet alle watergangen in één jaar worden gebaggerd. Ook wordt tijdens de werkzaamheden een ecoloog ingezet om reptielen, amfibieën en andere waterdieren uit het slib te halen voordat de bagger wordt afgevoerd.
Dit is waar de kracht van omgevingsmanagement zit! Het gaat niet alleen om het informeren van de omgeving, maar ook om het verbinden van verschillende belangen en vakgebieden. Door natuur vanaf het begin mee te nemen in de projectaanpak, ontstaan betere afwegingen en uiteindelijk betere projecten.
Want werken in het groen en blauw betekent niet alleen werken aan de openbare ruimte. Het betekent ook rekening houden met een stakeholder die zichzelf niet kan laten horen, maar wel degelijk invloed heeft op het succes van een project: de natuur.
Bij ITC Groep werken we dagelijks aan projecten waarin techniek, omgeving en ecologie samenkomen. Benieuwd hoe wij uw organisatie kunnen ondersteunen bij complexe vraagstukken in de openbare ruimte? Neem gerust contact met ons op.
Door: Myrte Bosch, Omgevingsmanager Asset Water (Gemeente Amsterdam) via ITC Groep
