Wat doe je als ‘adviseur omgeving’ binnen Rijkswaterstaat
Levensverlengend onderhoud, werkbare uren, tand-nokconstructies, contraflowsystemen, kunstwerken… Dit soort termen vliegen mij op dagelijkse basis om de oren. Als adviseur omgeving werk ik in het omgevingsteam van Rijkswaterstaat, met Oost-Nederland als areaal. Mijn verantwoordelijkheid: de publiekscommunicatie rond het onderhoud aan de Rijkswegen. Specifieker nog – onderhoud aan de bruggen, ecoducten en viaducten die op, over of onder die wegen liggen. In vakjargon heet dat ‘kunstwerken’. Klinkt meteen een stuk artistieker, toch?
Welkom in het hoofd van een adviseur omgeving
Zodra een kunstwerk onderhoud nodig heeft, is het mijn taak om de omgeving goed te informeren. Dat doe ik in nauwe samenwerking met de omgevingsmanager van de aannemer, die de bouwcommunicatie uitvoert. Samen zorgen we ervoor dat iedereen die met het werk te maken krijgt, weet waar hij of zij aan toe is.
Zodra de scope van een onderhoudsproject bekend is, begint mijn hoofd ratelen. Wat moet er gebeuren? Waarom? Hoe lang is daarvoor nodig? Wat voor omleidingen moeten er opgezet worden? Met wie moeten we om tafel? En vooral: welke communicatiemiddelen zetten we in om iedereen op tijd mee te nemen in het project?
Die vragen zijn niet zomaar een invuloefening. Ze bepalen of duizenden weggebruikers straks soepel doorrijden – of muurvast staan in een dorpskern die daar helemaal niet op gebouwd is.
Woeste Hoeve
Afgelopen zomer droeg ik bij aan de publiekscommunicatie voor werkzaamheden aan ‘de Woeste Hoeve’. Een prachtig ecoduct over de A50, midden op de Veluwe. Bij inspecties in de stalen constructie was roest aangetroffen. Om dit te behandelen moest de A50 Apeldoorn-Arnhem vier weekenden dicht: twee weekenden per rijrichting.
Juist de opeenstapeling van omgevingsfactoren maakte dit project zo interessant. Veel vakantieparken in de omgeving en een uitvoering midden in het hoogseizoen. Je vraagt je misschien af: waarom dan niet op een ander moment? Het korte antwoord: in de netwerkplanning was er geen ander weekend meer beschikbaar, en een jaar uitstellen kon niet vanwege de staat van de constructie.
Geen mogelijkheid om te schuiven dus. Maar we moesten hier wel iets mee. Want zodra je een snelweg afsluit, verspreiden weggebruikers zich over het onderliggende wegennet als mieren die hun nest niet kunnen vinden. We volgen nu eenmaal blind onze navigatie-app. Des te belangrijker dus om die stroom vooraf in goede banen te leiden.
Hindercommunicatie: de basis, niet het plafond
Rijkswaterstaat werkt met de Leidraad Hindercommunicatie, een document dat een ‘minimumaanpak’ bepaalt bij werkzaamheden aan de infrastructuur. Op basis van het aantal mensen dat hinder beleeft en hun extra reistijd bepalen we hiermee een hindercategorie van A t/m D. Dit bepaalt welke communicatiemiddelen, beheersmaatregelen en verkeersmaatregelen we minimaal inzetten. ‘Woeste Hoeve’ viel in categorie A: de zwaarste classificering. We hebben dus flink ingezet op communicatie en beheersmaatregelen, waaronder de ‘Van A naar Beter’-campagne die je vast wel kent.
Maar die leidraad is een ondergrens, geen eindpunt. Ieder project is maatwerk, en daarom ga ik graag op pad om met de belangrijkste stakeholders in gesprek te gaan. Want wie kent de omgeving beter dan de omgeving zelf? Plannen die vanachter de laptop logisch lijken, blijken in de praktijk soms heel anders uit te pakken. Wat vindt een kleine dorpskern ervan als er opeens duizenden auto’s extra door de straten rijden? En hoe vinden we daar samen een oplossing voor?
Waarom ik dit vak zo mooi vind
Omgevingsmanagement is voor mij een mooie en dankbare functie. Ik ben me ervan bewust dat werkzaamheden hinder veroorzaken, heb begrip voor de weerstand die dat oproept, en ga met een open en nieuwsgierige houding het gesprek aan. Zo komen we samen tot een oplossing die voor alle partijen werkbaar is.
Dus ga ik langs bij vertegenwoordigers van dorpskernen waar we extra drukte verwachten, om problemen op te lossen vóórdat ze ontstaan. En ik zoek contact met vakantieparken, zodat zij hun gasten tijdig kunnen informeren, waar nodig met een mooi hinderkaartje dat zij mee kunnen sturen.
Want uiteindelijk draait het daarom: het onderhoud moet uitgevoerd worden en de omgeving moet er zo goed mogelijk doorheen komen. En dat doen we samen.
