Omgevingsmanagement op het water?!

De omgevingsmanagers van ITC Groep werken niet alleen in Nederland. Ik werk bijvoorbeeld aan de Oosterweelverbinding, in Antwerpen en het omliggende havengebied. Een belangrijk deel van mijn werk bestaat uit ‘nautische coördinatie’, waarbij ik zorg voor minimale hinder op het Albertkanaal. Om dit in perspectief te plaatsen: dit is een van de drukste snelwegen van België, maar dan op het water. Best een uitdaging dus, als je hier meerdere tunnels wilt aanleggen over een periode van 8 jaar! Mijn rol in dit geheel vraagt gelukkig niet dat ik zelf alle nautische kennis in huis heb; mijn expertise zit in het overzien van de belangen, het herkennen van projectrisico’s en vooral: het verbinden van de juiste mensen. Benieuwd hoe dit in zijn werk gaat? Hieronder lees je meer!

 Eenrichtingsverkeer in de scheepvaart

Al voordat ik bij het project betrokken was, had de projectorganisatie een samenwerking opgestart met Port of Antwerp-Bruges. De centrale vraag: hoe kunnen schepen veilig blijven passeren? Want je moet met goede maatregelen komen als je de vaarweg op verschillende plekken in de breedte halveert! De oplossing: tijdens de gehele uitvoeringsperiode is er beurtelings eenrichtingsverkeer: 45 minuten de ene richting, 45 minuten de andere. Om dit af te stemmen was een nauwe samenwerking onmisbaar.

Slechts één meter speling – tijd voor serious gaming

Een minimale vaarbreedte van 24 meter klinkt misschien ruim, totdat je weet dat er met regelmaat schepen van 23 meter breed door het kanaal gaan. Tussen het schip, de kade en het werkeiland blijft dan dus nauwelijks ruimte over. Daarom toetsen we tijdelijke situaties eerst in een simulatie, om te kijken of het bevaarbaar is. We bouwen de werkeilanden na in een digitale omgeving die haast wel een videogame lijkt, en schippers manoeuvrerenhierin verschillende typen schepen langs de werken, bij wisselende weersomstandigheden. Deze nabootsingen helpen om passende maatregelen te bepalen.

Vaste samenwerkingsmomenten

De belangrijkste stakeholders rondom de vaarweg zijn Port of Antwerp-Bruges, de Vlaamse Waterweg en de Stadshaven. Deze organisaties brengen we op vaste momenten bij elkaar, omdat ze vaak alledrie gevolgen ondervinden van de werkzaamheden. Ik fungeer dan als hun vaste aanspreekpunt, wat duidelijkheid en vertrouwen geeft. Ik heb deze partijen en hun belangen in de loop van de jaren steeds beter leren kennen, en weet inmiddels precies wie ik waarvoor moet hebben. Maar ik denk ook vanuit eerdere ervaringen zelf mee met vragen vanuit werkvoorbereiding en uitvoering. Het gaat er dus niet alleen om de juiste partijen met elkaar te verbinden, maar ook om samen vroegtijdig te signaleren waar knelpunten kunnen ontstaan.

Het past net niet… of toch wel?

Want wat doe je als een transport met lading in totaal 26 meter breed blijkt te zijn? Deze casus kwam op mijn bureau te liggen toen er een prefab fietsbrug naar Wijnegem moest worden vervoerd. De oplossing lag uiteindelijk niet in één technische maatregel, maar in het op elkaar afstemmen van de verschillende belangen. Door tijdelijke lichtmasten op het werkeiland te verwijderen, kon de lading over de rand van het eiland uitsteken. Daarvoor moesten de betrokken partijen tijdig met elkaar afstemmen wat mogelijk en veilig was en welke afspraken nodig waren voor de uitvoering. Mijn rol is om zo’n vraagstuk verder te brengen: de juiste partijen aan tafel krijgen, zorgen dat de relevante kennis wordt ingebracht en bewaken dat afspraken op tijd duidelijk zijn.

Eén aanspreekpunt maakt het verschil

Goede nautische coördinatie verbindt ontwerp, werkvoorbereiding en uitvoering met de externe stakeholders. De kennis die ik daarvoor nodig heb: wanneer moet ik welke expertise inschakelen? En wie moet er met wie om tafel om het goed te regelen? Voor de vaarwegbeheerders is het belangrijk dat zij één vast aanspreekpunt hebben. Zo bouwen we aan vertrouwen, begrijpen we elkaars belangen en beperken we de hinder voor de scheepvaart.

Werk jij in in de openbare ruimte van Amsterdam? Dan heb je een WIOR-vergunning nodig. Deze vraag je aan via de applicatie ‘VICTOR’. In dit artikel vind je 5 handige tips waarmee jouw WIOR-aanvraag de volgende keer nog soepeler verloopt!

Voordat we ingaan op de 5 tips, is het goed om te weten dat de gemeente alle projecten verdeelt over 3 categorieën:

  • Klein: kleine, niet-ingrijpende werkzaamheden (zoals huisaansluitingen of graafwerk in de stoep). Je werkvak is korter dan 25 meter, en het werk duurt maximaal 3 werkdagen. Een melding in VICTOR is voldoende.
  • Middelgroot: De werkzaamheden hebben impact op de omgeving. Het fietsverkeer wordt bijvoorbeeld gehinderd, of er is geluidshinder tussen 19:00 en 7:00. De werkzaamheden duren langer dan 3 werkdagen en maximaal 3 maanden.
  • Groot: Bij een groot werk is er veel impact op de omgeving. Er worden ‘plusnetten’ of ‘hoofdnetten’ gehinderd. Het project duurt langer dan drie maanden.

Valt jouw project in de categorie middelgroot of groot? Dan heb je een WIOR-vergunning nodig.


Tip 1: Begin op tijd!

Het klinkt misschien afgezaagd, maar op tijd beginnen is belangrijk! Heb je nog nooit in VICTOR gewerkt, dan moet je eerst een account aanvragen via wior@amsterdam.nl.

Het proces in VICTOR bestaat uit 3 fases: Intake, Ontwerp (zie tip 2) en Projectaanpak (zie tip 3). In de intake-fase krijgen kabel- en leidingenbeheerders 11 werkdagen de tijd om aan te geven of zij 1) hun werkzaamheden gelijktijdig willen uitvoeren of 2) bezwaar hebben op jouw werk. Het WIOR-proces gaat pas verder als dit is afgehandeld.

Tip 2: Dien je ontwerpvoorstel in één keer compleet in.

In fase 2 dien je jouw ontwerpvoorstel in. Je geeft aan wat er wijzigt in de kabels en leidingen, zowel ondergronds als bovengronds. Het is dus een ontwerpvoorstel voor de kabels en leidingen, niet jouw nieuwe gebouw.

Hoe duidelijker en completer je ontwerpvoorstel, hoe sneller je het ‘Tracé-akkoord’ krijgt. Controleer daarom vóór het indienen goed of alle benodigde informatie op de tekening staat en of je de juiste bijlagen hebt toegevoegd. De gemeente Amsterdam heeft hiervoor een handige afvinklijst opgesteld: zie ‘Handleiding Ontwerpvoorstel’ op victor.pleio.nl.

Tip 3: Complexe BLVC-aanpak? Zoek de WWU eerder op!

In de projectaanpak-fase beschrijf je jouw BLVC-aanpak, inclusief planning en fasering in een intake-formulier. Let wel op: jouw BLVC-aanpak wordt pas beoordeeld nadat je ontwerpvoorstel akkoord is. Bij een eenvoudig project hoeft dat geen probleem te zijn, maar als je een complexer project aanvraagt wil je eigenlijk niet tot dat moment wachten om te ontdekken dat er nog belangrijke aanpassingen nodig zijn.

Heeft jouw project bijvoorbeeld een ingewikkelde fasering, grote verkeersmaatregelen, meerdere omleidingsroutes of veel raakvlakken met de omgeving? Neem dan eerder contact op met de stadsdeelregisseur, en vraag of de BLVC-aanpak alvast besproken mag worden in de WWU.

Tip 4: Niet ieder project hoeft langs de WWU.

De stadsdeelregisseur beoordeelt in fase 3 het BLVC-intakeformulier en geeft aan of er bijvoorbeeld nog aanvullende tekeningen of een compleet BLVC-plan nodig zijn. Werk je niet op het hoofd- of plusnet en hinder je geen auto- of OV-verkeer? Dan is een BLVC-intakeformulier met faseringstekening vaak voldoende en hoeft je project niet apart in het WWU-overleg (Werkgroep Werk in Uitvoering) te worden besproken.

Twijfel je of jouw project langs het WWU-overleg moet en wil je niet wachten tot het beoordelen? Dit kun je ook van tevoren voorleggen aan de stadsdeelsregisseur! Dan weet je waar je aan toe bent.


Tip 5: Weet wie je nodig hebt – je contactpersoon verandert per stap.

VICTOR wekt misschien de indruk dat je één (digitaal) proces doorloopt. Meerdere processen komen in VICTOR samen; in werkelijkheid heb je gedurende het proces met verschillende mensen en disciplines te maken. Bij de Intake is dit de procesbegeleider, bij Ontwerp de tracé-vergunner en bij Projectaanpak de stadsdeelregisseur. Heb je een vraag, loopt een beoordeling vast of heb je een afwijkende of complexe situatie? Neem dan contact op met persoon die bij die fase hoort.

Bonus tip – VICTOR wordt vervangen door de WIOR-app

Volgend jaar gaat gemeente Amsterdam over naar de WIOR-app. Het doel: een applicatie die gebruiksvriendelijker is. Een van de dingen die dan wijzigt, is dat je kunt inloggen met een E-herkenning en geen aparte account hoeft aan te vragen.

Hier las je 5 tips (en een bonus), maar we kunnen je nog veel meer vertellen over de WIOR-procedure van gemeente Amsterdam! Geïnteresseerd? Neem dan contact op via Alexandra@itc-groep.nl.